Một chuyến du hành tâm thức

     Xin mượn khái niệm về hai cấp độ của sự thật trong giáo pháp nhà Phật; đó là Tục đế và Chân đế. Tục đế là sự thật tương đối mà con người dùng hiện tượng luận để nhìn nhận những gì xảy ra trong cuộc sống đời thường. Trong địa hạt của Tục đế, tồn tại những cặp thái cực như "sáng và tối"; "dương và âm"; "nóng và lạnh"; "cao và thấp"; "lớn và nhỏ"; "nhanh và chậm"... Chân đế là sự thật tuyệt đối, được nhìn nhận ở khía cạnh bản thể luận của sự vật, sự việc. Trong địa hạt của Chân đế, tất cả đều là không. Khi nói rằng sóng biển có lúc cao và lúc thấp thì khi đó ta đang nói về hình tướng mang tính tương đối của sóng biển, đó là sự nhìn nhận theo Tục đế. Nhưng xét về mặt bản chất thì sóng biển là nước, mà nước thì không phân biệt cao hay thấp; đó là sự nhìn nhận theo Chân đế. Trong những dòng suy ngẫm này, ta sẽ không sa đọa vào ý nghĩa sâu xa của Chân đế mà chỉ xét ở cấp độ Tục đế về tính "đúng và sai" trong suy nghĩ đ...